Kısa Yanıt
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun, TBMM Genel Kurulu’nda 16 Temmuz 2026’da kabul edilmiştir. Ceza muhakemesi alanında en önemli değişiklikler; kaçak sanığın sorgulanmadan mahkûm edilememesi (CMK m.247), tutuklama ve koruma tedbirlerine ilişkin usul güvenceleri (CMK m.80) ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Genel Kuruluna itiraz yetkisinin genişletilmesidir (CMK m.308). Kanun, Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla yürürlüğe girecek olup bazı hükümler yayımdan üç ay sonra uygulamaya geçecektir.
1. Yasalaşma Süreci ve Kapsam
“Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” başlıklı teklif, 22 Haziran 2026’da TBMM Başkanlığı’na sunulmuş, Adalet Komisyonu’ndan 25 Haziran 2026’da geçmiş ve Genel Kurulda 16 Temmuz 2026’da kabul edilerek 7589 sayılı Kanun numarasını almıştır. Düzenleme; İcra ve İflas Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Türk Medeni Kanunu, Noterlik Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu başta olmak üzere on iki temel mevzuatta değişiklik öngörmektedir.
Kamuoyunda tartışılan genel af, özel af veya kapsamlı infaz indirimi başlıkları nihai metne girmemiştir; Adalet Bakanlığı bu yönde bir düzenleme planlanmadığını açıklamıştır. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kurumu da kaldırılmamış, mevcut haliyle korunmuştur.
Yürürlük durumu
Kanun, Resmî Gazete’de henüz yayımlanmamıştır. Yürürlük, Cumhurbaşkanı onayının ardından yayım tarihinde başlayacak; bazı hükümler ise yayımdan üç ay sonra uygulamaya girecektir. Somut bir dosyada düzenlemeye dayanmadan önce Resmî Gazete tarihi ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.
2. Ceza Muhakemesindeki Değişiklikler
CMK m.247’de yapılan değişiklikle, kaçak sanığın sorgusu yapılmadan mahkûmiyet kararı verilmesi önlenmektedir. Bu düzenleme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin defalarca savunma hakkı ihlali olarak nitelendirdiği gıyabi mahkûmiyet uygulamalarını sona erdirmeyi amaçlar. Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine hükmedilmişse, sanık veya müdafii mahkemede bizzat hazır bulunmak kaydıyla savunma hakkını kullanmak üzere yargılamanın yenilenmesini talep edebilecektir.
CMK m.308’de yapılan değişiklikle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi genişletilmektedir: yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışında Yargıtay ceza dairelerinin tüm kararlarına karşı Ceza Genel Kuruluna itiraz edilebilecektir. İtiraz süresi, dosyanın Başsavcılığa tesliminden itibaren üç aydır; sanık lehine yapılacak itirazlarda ise süre şartı aranmayacaktır. Ayrıca ceza hukuku bakımından TCK m.158’e eklenen 4. fıkra ile, dolandırıcılık suçuna katkısı yalnızca banka hesabı, kartı veya kripto varlık hesabı erişim bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kalan kişilerin cezasında yarı oranında indirim öngörülmüştür.
Uygulamaya etkisi
CMK m.247 değişikliği yürürlüğe girdiğinde, yurt dışında bulunan veya yakalanamayan kaçak sanıklar hakkında salt evrak üzerinden mahkûmiyet kararı verilmesi mümkün olmayacak; teslim olan ya da yakalanan sanık, mahkemede hazır bulunması şartıyla yeniden yargılanma talep edebilecektir.
Sıkça Sorulan Sorular
12. Yargı Paketi ile genel af mı geldi?
Hayır. Adalet Bakanlığı genel af, özel af veya kapsamlı infaz indirimi planlanmadığını açıkça belirtmiştir; bu başlıklar nihai metinde yer almamaktadır.
HAGB kaldırıldı mı?
Hayır. Kamuoyunda kaldırıldığı yönünde spekülasyonlar olsa da HAGB kurumu meclis görüşmeleri sonucunda korunarak aynen yasalaşmıştır.
Kanun ne zaman yürürlüğe girecek?
Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek; bazı hükümler için yayımdan itibaren üç aylık ayrı bir yürürlük süresi öngörülmüştür.
Yazan: sanalhukuk.org editörü
Akademi Hukuk 
Yorum bırakın